Jak pornografia wpływa na związki i jak o tym rozmawiać

Czy pornografia psuje związek? Jak o tym rozmawiać, żeby nie wybuchło

Pornografia – ten temat budzi wiele emocji, kontrowersji, a często też lęk i wstyd. Dla jednych to niewinna rozrywka, dla innych – zagrożenie dla intymności i fundamentów związku. Pamiętasz, jak główny bohater filmu „Don Jon”, grany przez Josepha Gordon-Levitta, powtarzał, że „porno jest lepsze od seksu”? Ten przystojniak, uzależniony od seksu, po każdej imprezie lądował w łóżku z inną dziewczyną, ale i tak wolał masturbować się przed komputerem. Dla filmów pornograficznych był w stanie poświęcić nawet związek z ukochaną kobietą. Niestety, w prawdziwym życiu bywa podobnie. Jeśli zastanawiasz się, czy pornografia psuje związek i jak w ogóle o tym rozmawiać, aby uniknąć totalnej katastrofy, jesteś we właściwym miejscu. Przyjrzymy się temu zjawisku bez oceniania, ale z pełną świadomością jego wpływu na relacje.

Dostęp do ostrej pornografii, który stał się tak łatwy i powszechny, dla wielu par oznacza, że zwykły seks przestaje być satysfakcjonujący. Dla innych może to być nawet koniec seksu w ogóle, bo w następstwie częstego korzystania z internetowej pornografii, wielu mężczyzn nie jest w stanie kochać się z prawdziwą kobietą lub potrzebuje fantazjować o porno, aby w ogóle osiągnąć orgazm. Obserwujemy również, jak coraz więcej osób, głównie mężczyzn, wręcz uzależnia się od pornografii, poświęcając dla niej swoje związki i ograniczając inne sposoby spędzania czasu.

To nie tylko statystyki z badań, ale też historie, które słyszą w swoich gabinetach terapeuci. Przeglądając opinie 70 topowych seksuologów, psychologów i terapeutów par, okazuje się, że prawie 90 procent z nich przyznaje: używanie pornografii ma negatywny wpływ na związek. Ale czy zawsze? I jak rozpoznać, kiedy staje się problemem?

Ciemna Strona Lustra – Jak pornografia niszczy związek?

Zacznijmy od tego, co jest najbardziej bolesne i destrukcyjne. Negatywne skutki korzystania z pornografii są szeroko badane i opisywane, a ich spektrum jest naprawdę szerokie. Oto cztery główne powody, dla których pornografia może stać się prawdziwym wrogiem Waszej intymności.

1. Dla niej porno jest jak zdrada – bolesny cios w zaufanie

Wyobraź sobie, że odkrywasz, iż Twój partner spędza godziny, oglądając pornografię. Jak byś się poczuła? Badania opublikowane przez „Journal of Sex and Marital Therapy” jasno pokazują: co czwarta kobieta traktuje oglądanie pornografii przez partnera jak zdradę. Wiele kobiet czuje się tym boleśnie dotkniętych i upokorzonych. Odbierają to jako znak, że nie są dla niego wystarczająco atrakcyjne, że brakuje im czegoś, co widzą na ekranie. Już samo to jest potężnym zagrożeniem dla związku. W atmosferze podejrzliwości i braku zaufania, w której partnerka zaczyna kontrolować jego aktywność, trudno o prawdziwą bliskość. To poczucie bycia „zdradzoną” często ma podobny wymiar, jak w przypadku realnego romansu – partner czuje się oszukany i porzucony. Aż 30 procent badanych osób uznało, że uprawianie wirtualnego seksu z inną osobą jest równoznaczne z realną zdradą, niezależnie od fizycznej bliskości. Do tego dochodzą kłamstwa i ukrywanie internetowej aktywności, co tylko potęguje ból.

2. Mózg staje się mniej wrażliwy na prawdziwą kobietę – pułapka dopaminy

Kiedy uprawiasz seks z partnerem, Twój mózg jest zalewany dopaminą – hormonem odpowiedzialnym za przyjemność. Dopamina jest stymulowana przez nowość i różnorodność. Problem w tym, że w świecie pornografii każda nowa partnerka, choćby była w formacie avi czy jpg, to kolejny zastrzyk dopaminy. Podczas zaledwie 10 minut surfowania po stronach z pornografią, można „spotkać” ich nawet kilkadziesiąt.

Niestety, zbyt dużo dopaminy prowadzi do zmian w funkcjonowaniu mózgu. Zaczyna on potrzebować coraz to nowych i coraz bardziej różnorodnych bodźców. W efekcie staje się po prostu mniej wrażliwy na prawdziwy, intymny kontakt z kobietą, a jednocześnie hiperwrażliwy na pornograficzne obrazki. Jeśli mężczyzna często korzysta z pornografii, nierzadko dochodzi do tego, że – tak jak filmowy Don Jon – jest w stanie zaspokoić się tylko przy filmie. Realna osoba, w całym swoim pięknie i niedoskonałościach, zwyczajnie nie jest w stanie konkurować z fantazją, która w internecie jest zawsze „dostępna” i „idealna.”

3. „Zwykły” seks wydaje się nudny – wypaczone oczekiwania

Pornografia w ogromnej większości pokazuje ekstremalny seks, wyprany z wszelkiej intymności, często polegający na prostym dojściu do orgazmu, nierzadko z upokorzeniem kobiety. Dla młodych mężczyzn, którzy spotykają się z taką pornografią jeszcze przed inicjacją seksualną, to właśnie ona kształtuje ich oczekiwania, z jakimi wchodzą w prawdziwe relacje. To sprawia, że są zupełnie nieprzygotowani do romantycznych związków, które buduje się powoli i cierpliwie, z dużą uwagą na drugą stronę.

Oczekują tego, co widzą na filmach, a potem czują się rozczarowani. Że dziewczyna nie pozwala im „skończyć na swojej twarzy”, że nie podoba jej się seks analny, że nie krzyczy i nie jęczy z rozkoszy w sposób, jaki widzieli w internecie. „Zwykły” seks nagle wydaje się mało satysfakcjonujący. To trochę tak, jakbyś jadł schabowego z ziemniakami, gdy przy stoliku obok serwują kawior i szampana – porównanie jest niesprawiedliwe dla schabowego, ale oddaje skalę rozczarowania. Pojawia się zawód, frustracja, a często unikanie kontaktów seksualnych w ogóle.

4. Ona robi rzeczy, z którymi nie czuje się dobrze – presja bycia „idealną”

Negatywny obraz seksu i relacji nie dotyczy tylko mężczyzn. Kobiety również dają się na to złapać i czują presję, aby być jak gwiazdy porno. Oznacza to nie tylko wydepilowane i zakolczykowane waginy, ale przede wszystkim własne reakcje w łóżku i robienie rzeczy, z którymi nie czują się dobrze, a które na filmach są powszechne. W filmie pornograficznym kobieta jest po to, aby sprawiać przyjemność mężczyźnie – w prawdziwym życiu nie tylko wielu mężczyzn oczekuje tego od swoich partnerek, ale często one same tak właśnie widzą swoją rolę.

Ta strategia niszczy nie tylko związek, ale i same kobiety. Gdy nie jęczą z rozkoszy i nie osiągają permanentnego orgazmu, czują, że coś z nimi jest nie tak. Spada poczucie własnej wartości, rośnie niezadowolenie z siebie, z partnera, a w konsekwencji – ze związku. To błędne koło, które prowadzi do oddalenia i utraty intymności. Partnerka czuje się zła, odrzucona, uprzedmiotowiona, a nawet jak prostytutka, ponieważ partner oczekuje, aby zachowywała się i/lub ubierała w określony, seksualny sposób.

Uzależnienie od pornografii – cichy zabójca relacji

Konsekwencje uzależnienia od pornografii odczuwają nie tylko osoby uzależnione, ale cała ich rodzina. Uzależnienie ma wpływ na funkcjonowanie całej rodziny, powodując cierpienie i nierzadko przyczyniając się do jej rozpadu. Jednym z zachowań, które charakteryzuje osoby uzależnione od oglądania materiałów o treści erotycznej w Internecie, jest wycofanie się z aktywności seksualnej w związku.

W rodzinach osób uzależnionych wyróżnić można wiele problemów spowodowanych zaspakajaniem swoich potrzeb seksualnych przy pomocy kontaktów internetowych. Należą do nich:

• Brak zainteresowania seksem partnerskim. Wyraża go zarówno osoba uzależniona, jak i partner osoby uzależnionej. Partnerka uzależnionego (rzadziej partner) czuje się skrzywdzona, zła, odrzucona, nieodpowiednia, gorsza od „wirtualnych” kobiet czy mężczyzn. Ma też obawy przed zarażeniem się chorobami przenoszonymi drogą płciową.
• Wymówki i emocjonalna nieobecność. Uzależniony używa wymówek typu zły nastrój, zmęczenie, przepracowanie, aby uniknąć seksu z partnerką/partnerem. Podczas sytuacji intymnych z realnym partnerem, sprawia wrażenie emocjonalnie nieobecnego i skoncentrowanego wyłącznie na własnych potrzebach. Partnerka często inicjuje kontakty seksualne w nadziei na zaspokojenie jego potrzeb lub odciągnięcie go od komputera.
• Obwinianie i żądania. Uzależniony często obarcza winą partnerkę za problemy seksualne i oczekuje, że będzie angażować się w zachowania seksualne, co do których miała wcześniej obiekcje. W partnerce pojawia się poczucie odrzucenia oraz obrzydzenia zarówno do internetowej, jak i realnej aktywności seksualnej uzależnionego, co powoduje całkowitą utratę ochoty na seks partnerski.

Długotrwała ekspozycja na pornografię nasila wątpliwości w stosunku do wartości małżeństwa i związków monogamicznych, a także odpowiada za wzrost postaw promiskuitycznych, czyli gotowości do wchodzenia w krótkotrwałe, bezuczuciowe związki. Badania z 2006 i 2012 roku, przeprowadzone na dużej populacji małżeństw, wykazały, że te pary, które w 2006 roku korzystały z pornografii codziennie lub częściej niż raz dziennie, cechowały się zdecydowanie niższą jakością życia małżeńskiego i satysfakcją z życia seksualnego w roku 2012. Częstotliwość korzystania z pornografii jest więc istotnym predyktorem późniejszej niskiej jakości życia małżeńskiego. Jeśli jedno z partnerów korzysta z pornografii, przekłada się to na niższy poziom oddania w związku, co niesie za sobą większe ryzyko flirtów czy niewierności. Osoba korzystająca z pornografii często doświadcza poczucia winy, co przekłada się na poczucie własnej wartości i satysfakcję seksualną.

Czy jest inna strona medalu? Kiedy pornografia może nie szkodzić?

Pornografia, jak widać, ma wielu przeciwników, ale też zwolenników. Ważne jest, aby zrozumieć, że to, co dla jednych jest źródłem cierpienia, dla innych, w pewnych okolicznościach, może być zupełnie czymś innym. Badacze wykazują zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki korzystania z pornografii.

W niektórych parach może pojawić się wyższy poziom erotyki, większy apetyt na seks, co może wiązać się z większą satysfakcją z życia seksualnego. Pornografię można potraktować jako źródło inspiracji do wprowadzania nowych pomysłów w życiu intymnym pary. Może pojawić się większa chęć do eksperymentowania, co potencjalnie podnosi „temperaturę” w związku. Dodatkowo, wspólne oglądanie może sprawić, że będziecie bardziej otwarci do rozmów o tym, co lubicie, a czego nie, co partner może wykorzystać, aby stać się lepszym kochankiem. Może się też zdarzyć, że bardziej otwarte rozmowy spowodują większe zaufanie i chęć do otwartego komunikowania swoich pragnień. Może też wpłynąć na poczucie bezpieczeństwa i komfortu – zmniejszać wstyd czy niepokój związany z zachowaniami seksualnymi.

Badania pokazują zupełnie różne strony korzystania z pornografii. W jednych wykazywany jest pozytywny wpływ, w innych negatywny – to dowodzi, jak bardzo jesteśmy różni. To, co dla jednych może być przygodą i inspiracją do polepszenia życia intymnego w małżeństwie, dla kogoś innego może być źródłem cierpienia.

Klucz do zrozumienia – Dlaczego rozmowa jest niezbędna?

Dlatego właśnie tak ważne jest, aby mieć na uwadze, że nawet jeśli Ty traktujesz to lekko i z dystansem, jako „przewodnik seksualny”, Twój partner nie musi mieć takiego podejścia. Aby nie skrzywdzić bliskiej osoby, warto o tym porozmawiać, jakie macie przemyślenia czy obawy z tym związane. Komunikacja w związku jest jedną z najważniejszych umiejętności i to właśnie ona może Wam pomóc dobrze skomunikować się na temat Waszych uczuć i przemyśleń.

Oczywiste, w pewnym sensie, jest to, że im lepsza komunikacja i satysfakcjonujący związek, tym większa szansa na czerpanie korzyści z pornografii. I odwrotnie: im większy kryzys czy problemy komunikacyjne, tym większe poczucie krzywdy w sytuacji powzięcia informacji, że partner korzysta z pornografii. Dlatego cokolwiek nie robimy w związku, zadbajmy najpierw o bezpieczeństwo, zaufanie i szczerość w relacji, bo to podstawa.

Jak o tym rozmawiać, żeby nie wybuchło? Praktyczne wskazówki

Rozmowa o pornografii to jedna z najtrudniejszych konwersacji, jakie możesz odbyć ze swoim partnerem. Jest naładowana emocjami, wstydem i lękiem przed oceną. Jednak jeśli problem istnieje, milczenie tylko go pogłębi. Oto kilka praktycznych wskazówek, jak podejść do tej delikatnej kwestii:

1. Wybierz odpowiedni moment i miejsce: Unikaj rozmowy w pośpiechu, podczas kłótni czy tuż przed snem. Znajdźcie spokojny czas, kiedy oboje jesteście wypoczęci i możecie poświęcić sobie pełną uwagę. To może być wspólny spacer, kawa w weekend – ważne, aby atmosfera sprzyjała otwartej wymianie zdań, a nie defensywie.
2. Zacznij od siebie – „ja” zamiast „ty”: Zamiast atakować partnera słowami „Ty oglądasz za dużo pornografii” lub „Przez Ciebie czuję się beznadziejnie”, użyj komunikatów, które wyrażają Twoje uczucia. Powiedz: „Czuję się zraniona/zaniepokojona/zaniedbana, kiedy widzę, że oglądasz pornografię” albo „Obawiam się o naszą intymność i nasz związek, kiedy zauważam, że korzystasz z internetowych treści erotycznych”. To sprawi, że partner będzie mniej skłonny do obrony, a bardziej do słuchania.
3. Słuchaj aktywnie i bez oceniania: Pamiętaj, że jest to dwustronna rozmowa. Daj partnerowi przestrzeń do wyrażenia swoich odczuć, powodów, dla których korzysta z pornografii. Może szuka inspiracji, ucieczki od stresu, albo po prostu nie zdaje sobie sprawy z wpływu, jaki ma to na Ciebie. Spróbuj zrozumieć jego perspektywę, nawet jeśli się z nią nie zgadzasz. Powstrzymaj się od osądów i krytyki.
4. Ustalcie granice i oczekiwania: Po otwartej rozmowie, wspólnie zastanówcie się, jakie granice są akceptowalne dla Was obojga. Może będzie to całkowita rezygnacja z pornografii, może ograniczenie jej do wspólnego oglądania w celach inspiracyjnych, albo ustalenie, że odbywa się to w sposób, który nie wpływa na Waszą intymność. Ważne jest, aby te granice były jasne, wzajemnie ustalone i szanowane.
5. Skupcie się na rozwiązaniach, nie tylko na problemie: Zamiast tkwić w analizowaniu, co jest nie tak, pomyślcie, co możecie zrobić, aby poprawić Waszą intymność i jakość związku. Może to być więcej wspólnego czasu, odkrywanie nowych aspektów Waszej seksualności razem, albo po prostu więcej otwartych rozmów o potrzebach i pragnieniach.
6. Zaproponuj wsparcie, a nie ultimatum: Jeśli podejrzewasz uzależnienie, Twoja postawa powinna być wspierająca, ale stanowcza. Powiedz: „Kocham Cię i chcę, żebyś był szczęśliwy/szczęśliwa. Widzę, że to sprawia Ci trudność i może wpływać na nas. Chciałbym/chciałabym Ci pomóc. Czy myślałeś/myślałaś o wsparciu specjalisty?” Zamiast stawiać ultimatum, pokaż, że jesteś obok i chcesz przejść przez to razem.
7. Rozważcie pomoc specjalisty: Jeśli rozmowa jest zbyt trudna, emocje zbyt silne, a problem wydaje się niemożliwy do rozwiązania we dwoje, rozważcie terapię par lub indywidualną terapię seksuologiczną. Specjalista pomoże Wam nazwać problem, zrozumieć jego źródła i wypracować strategie radzenia sobie. Pamiętaj, że szukanie pomocy to oznaka siły, a nie słabości. Wielu specjalistów podkreśla, że terapia online, tak popularna obecnie jak zakupy na Allegro, jest równie skuteczna i wygodna.

W dzisiejszym świecie, gdzie internet jest na wyciągnięcie ręki, temat pornografii w związkach staje się coraz bardziej palący. Nie ma jednej prostej odpowiedzi na pytanie, czy pornografia psuje związek, bo jej wpływ zależy od wielu czynników – od Waszych osobistych przekonań, od ustaleń w związku, a przede wszystkim od jakości Waszej komunikacji. Zamiast unikać tematu, odważyć się na otwartą i szczerą rozmowę. To ona jest najpotężniejszym narzędziem, jakie macie, by chronić Waszą intymność i budować silną, pełną zaufania relację.